نگاه دوگانه «فخاس» در زمینه رشد تولید و توسعه فراگیر
نگاه دوگانه «فخاس» در زمینه رشد تولید و توسعه فراگیر
اخبار ملل: امروزه بلوغ و تعالی یک بنگاه اقتصادی را می‌توان از طریق میزان درآمیختگی فعالیت آن با توسعه زیست‌بوم اقتصادی و اجتماعی محیط پیرامونی مورد سنجش و ارزیابی قرار داد. با توجه به این مسئله، شرکت مجتمع فولاد خراسان با عبور از دیدگاه‌های سنتی و تمرکز بر شناسایی دیدگاه‌های نوین در حوزه کسب‌وکار، مفهوم «معین اقتصادی» را در شمال شرق کشور عینیت بخشیده است.

به گزارش اخبارملل، این شرکت با ایجاد پیوند میان زنجیره ارزش به شریان‌های حیاتی نیشابور، از مدیریت هوشمند منابع آبی و بازچرخانی پساب تا بومی‌سازی اشتغال و توسعه زیرساخت‌های انرژی پاک در قامت پیشران توسعه پایدار منطقه‌ای به نقش‌آفرینی می‌پردازد و با تبدیل چالش‌های اقلیمی به فرصت‌های نوین توسعه، مدل موفقی از هم‌سویی توسعه صنعت و رشد جامعه محلی را ترسیم کرده است.

در ادبیات نوین توسعه، بنگاه‌های بزرگ معدنی و صنعتی تنها به ‌عنوان واحدهای تولید یا مولد سودآوری تلقی نمی‌شوند، بلکه بازیگرانی اثرگذار در سامان‌دهی اقتصادهای محلی و منطقه‌ای به شمار می‌آیند که می‌توانند در جایگاه «معین اقتصادی» به ایفای نقش بپردازد. زمانی که یک بنگاه در این جایگاه قرار بگیرد، به ‌عنوان پیشران توسعه اقتصادی یک منطقه انتخاب می‌شود تا هماهنگ‌کننده مسیر سرمایه‌گذاری، اشتغال، توسعه زیرساخت و توانمندسازی جوامع محلی باشد. در واقع از چنین بنگاه‌هایی انتظار می‌رود که علاوه بر ایفای نقش در زنجیره ارزش، در شکل‌دهی به اشتغال پایدار، تقویت زیرساخت‌ها و ارتقای ظرفیت‌های اقتصادی و انسانی پیرامون خود نیز مشارکت فعالی داشته باشند و بستر مناسبی را برای توانمندسازی جوامع محلی فراهم کنند.

در این چارچوب، شرکت مجتمع فولاد خراسان به ‌عنوان یکی از قطب‌های تولید فولاد در شمال شرق کشور، همواره در تلاش بوده است تا علاوه بر نقش‌آفرینی موثر در زنجیره فولاد، در توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی نیز حضوری موثر و پررنگ داشته باشد. استقرار این شرکت در نیشابور نه‌تنها بستر توسعه ظرفیت‌های صنعتی را در این پهنه جغرافیایی ایجاد کرده، بلکه زمینه‌ساز شکل‌گیری شبکه‌ای از اشتغال، خدمات، پیمانکاری، آموزش و سرمایه‌گذاری شده است که به‌طور مستقیم و غیرمستقیم بر معیشت و کیفیت زندگی جامعه محلی تاثیرگذار می‌گذارد؛ موضوعی کلیدی که جایگاه فخاس را از یک فعال اقتصادی در منطقه به یک عامل هم‌افزای توسعه سرزمینی ارتقا داده و پیوند مستحکمی را میان فعالیت صنعتی و پویایی اقتصاد محلی برقرار کرده است.

نمادی از بلوغ توانمندی‌ها

آغاز فعالیت یک بنگاه اقتصادی با ایجاد فرصت‌های شغلی جدید همراه است و این مسئله می‌تواند زمینه‌ساز اثرگذاری مستقیم بر معیشت خانوارها و پویایی اقتصاد محلی شود. شرکت فولاد خراسان نیز با شروع فعالیت خود در نیشابور و تمرکز بر رشد تولید، علاوه بر اشتغال مستقیم، شبکه گسترده‌ای از فرصت‌های شغلی غیرمستقیم و مرتبط با کسب‌وکار را ایجاد کرده است. در حال حاضر، در این شرکت حدود سه هزار نفر (شامل پرسنل امانی و پیمانی) مشغول به کار هستند و برآورد می‌شود که ۹۰ درصد از آن‌ها را افراد بومی استان خراسان رضوی تشکیل می‌دهند؛ به این معنا که فخاس توانسته است در مسیر به انجام رساندن رسالت خود مبتنی بر جذب نیروهای محلی و بهبود اقتصاد پیرامونی گام بردارد.

شرکت فولاد خراسان تکمیل زنجیره ارزش را با احداث واحد تولید کنسانتره با ظرفیت سالانه ۵/۲ میلیون تن در دستور کار دارد و استفاده بهینه از ظرفیت‌های انسانی بومی را همچنان یکی از اولویت‌های اصلی خود تلقی می‌کند که این مسئله با ایجاد مشاغل جدید می‌تواند به بهبود سطح اقتصاد و فرهنگ منطقه کمک شایان توجهی کند. نگاه ویژه این شرکت به تقویت فرهنگ فردی و سازمانی موجب شده است تا منابع انسانی به جز نقش‌آفرینی موثر در توسعه اقتصاد محلی، مشارکت فعالی در زمینه فعالیت‌های اجتماعی و فرهنگی داشته باشند که از جمله اقدامات مهم در این خصوص می‌توان به مشارکت کارکنان آن در چهارمین دوره اهدای خون اشاره کرد. باید یادآور شد، سیاست‌های شرکت فولاد خراسان، ظرفیت‌های انسانی منطقه را تقویت می‌کند و موجب شکل‌گیری محیطی پویا برای رشد کسب‌وکارهای کوچک و متوسط پیرامونی می‌شود. پیمانکاران محلی، تامین‌کنندگان مواد و خدمات، شرکت‌های حمل‌ونقل و مراکز تعمیرات صنعتی بخشی از شبکه اشتغالزایی منطقه‌ای هستند که ارزش افزوده اقتصادی را در منطقه حفظ می‌کنند و موجب گردش مالی پایدار میان صنعت و جامعه محلی می‌شوند.

شرکت فولاد خراسان با توجه ویژه به موضوع توسعه فراگیر و متوازن، طرح‌ها و پروژه‌های متعددی را در راستای حفظ پایداری تولید و محیط‌‍‌زیست در دستور کار دارد و سرمایه‌گذاری‌های فراوانی را در این خصوص در دستور کار دارد. تاثیر این اقدامات به ‌وضوح در توانمندسازی و ارتقای ظرفیت‌های اقتصادی و اجتماعی جوامع محلی قابل مشاهده است. سرمایه‌گذاری در پروژه‌های انتقال و تصفیه پساب شهری نیشابور و انتقال آب از دریای عمان به سنگان خواف و مشهد از جمله پروژه‌هایی هستند که در راستای مدیریت مصرف آب و با نظر به تغییرات اقلیمی استانی و کاهش منابع آب تازه در دستور کار قرار گرفته‌اند. با راه‌اندازی پروژه تصفیه‌‎خانه، سالانه ۱۴ میلیون مترمکعب فاضلاب، تصفیه و بازچرخانی می‌شود که از یک سو موجب حفظ منابع آب باکیفیت می‌شود و از سوی دیگر، نیاز آبی صنعت از منابع آبی غیرمتعارف تامین می‌گردد. باید در نظر داشت که با توجه به فرونشست دشت نیشابور و موضوع بحران آبی به عنوان یکی از بزرگترین تهدیدهای زیست‌محیطی در این منطقه، مدیریت هوشمند منابع آب و بازچرخانی آن، نقش شرکت فولاد خراسان را از یک مصرف‌کننده بزرگ به یک محافظ منابع آبی تغییر می‌دهد.

با توجه به محدودیت‌های مصرف انرژی در صنایع فولادی، شرکت فولاد خراسان سرمایه‌گذاری‌ برای احداث نیروگاه به منظور تامین پایدار انرژی را در برنامه‌های خود قرار داد. به این ترتیب با سرمایه‌گذاری این شرکت، نیروگاه خورشیدی با ظرفیت ۶۰ مگاوات در نیشابور به بهره‌برداری رسید. این اقدام نه‌تنها بستر لازم برای ارتقای بهره‌وری و پایداری تولید را فراهم می‌کند، بلکه گام بلندی در راستای توسعه فولاد سبز و تنوع‌بخشی به سبد انرژی ناحیه و کشور به شمار می‌آید.

باید در نظر داشت که شرکت فولاد خراسان با توجه به برخورداری از بخش قابل توجهی از زنجیره ارزش، به موضوع سرمایه‌گذاری برای توسعه زیرساخت‌های ریلی و جاده‌ای نیز توجه ویژه‌ای داشته است تا بتواند از این طریق نقش دوجانبه خود را در بهبود و بهینه‌سازی فرایندهای لجستیک و اقتصاد استانی پررنگ‌تر کند. در واقع مشارکت در به‌سازی مسیرهای مواصلاتی و توسعه زیرساخت‌های ریلی اختصاصی، به عنوان رگ‌های حیاتی فعالیت، خدمتی ماندگار به کل ساختار اقتصادی شرق کشور به شمار می‌آید که با امکان دسترسی مناسب برای سایر فعالان اقتصادی منطقه هزینه‌های تمام‌شده تولید را کاهش می‌دهد. به جرات می‌توان گفت مدل توسعه زیرساختی در شرکت فولاد خراسان از بلوغ توانمندی‌ها در تبدیل چالش‌های زیست‌محیطی به فرصت‌های توسعه شهری حکایت دارد که این مسئله در نهایت توسعه پایدار و فراگیر منطقه‌ای را به همراه خواهد داشت.

معماری زیست‌بوم اجتماعی پایدار

در چارچوب رویکردهای نوین توسعه صنعتی، مسئولیت اجتماعی به یکی از مهمترین ابعاد فعالیت بنگاه‌های اقتصادی و صنعتی تبدیل شده است. در واقع ورود به این حوزه ضروری، ابزاری راهبردی برای توانمندسازی جوامع محلی، ارتقای سرمایه اجتماعی و تقویت پایداری اقتصادی منطقه به شمار می‌آید. با توجه به این مسئله، شرکت فولاد خراسان با طراحی و اجرای دامنه وسیعی از برنامه‌های اجتماعی، آموزشی، زیست‌محیطی و رفاهی در تلاش است تا ساختار منسجمی را برای تعامل پایدار با جامعه پیرامونی خود ایجاد کند؛ سازوکاری که از رهگذر اعتماد، مشارکت و منافع متقابل، زمینه استمرار فعالیت‌های صنعتی در بستر رضایت و همراهی عمومی را فراهم می‌آورد.

مسئولیت‌های اجتماعی شرکت فولاد خراسان دامنه وسیعی از فعالیت‌های مختلف از زیرساخت و عمران، فرهنگی و اجتماعی و سلامت، ورزش و آموزش را پوشش می‌دهد که تاثیرات آن در بهبود کیفیت زندگی فردی و اجتماعی جامعه نمود خواهد یافت. برای نمونه، اجرای پروژه‌های احداث مجموعه ورزشی آبی در شهر فیروزه و مشارکت در ساخت مجتمع ایثار و شهادت در نیشابور، نشان‌دهنده توجه این شرکت به ارتقای کیفیت زندگی، سلامت جسمی و هویت اجتماعی شهروندان است که به افزایش نشاط اجتماعی، تقویت همبستگی محلی و ارتقای سرمایه اجتماعی منطقه کمک می‌کند. توجه به رفاه، سلامت و توانمندی نیروی انسانی نیز بخشی جدایی‌ناپذیر از این رویکرد به شمار می‌آید و در این راستا انعقاد قرارداد با مراکز درمانی برای معاینات و آزمایش‌های دوره‌ای، بیمه تکمیلی درمان، برنامه‌های ورزشی و آموزشی مستمر و برگزاری اردوهای خانوادگی، ضمن ارتقای سلامت و رضایت کارکنان، بهره‌وری و کارایی نیروی کار را افزایش می‌دهد و منجر به ایجاد یک محیط کاری پایدار و توانمند می‌شود.

از سوی دیگر، تمرکز بر توانمندسازی اقتصادی خانوارها یکی از وجوه متمایز برنامه‌های مسئولیت اجتماعی شرکت فولاد خراسان به شمار می‌آید. ایجاد فرصت‌های شغلی و برنامه‌های ویژه برای توانمندسازی بانوان، در کنار حمایت از تامین تسهیلات خوداشتغالی برای مردم شهرستان، این امکان را می‌کند تا از طریق فعالیت‌های مولد به استقلال اقتصادی برای جامعه محلی رقم بخورد. در نمودار یک که میزان سرمایه‌گذاری‌های شرکت فولاد خراسان را در حوزه مسئولیت‌های اجتماعی در سال گذشته به تصویر می‌کشد، مشاهده می‌شود در بخش زیرساخت و عمران بیش از ۱۳۴ میلیارد ریال و فرهنگ و آموزش بیش از ۱۲۳ هزار میلیارد ریال سرمایه‌گذاری شده و مابقی آن در بخش‌های سلامت، ورزش و آموزش بوده است.

باید به این نکته کلیدی توجه داشت که در این شرکت در حوزه آموزش منابع انسانی نیز دوره‌های آموزشی برگزار می‌شود و یکی از مهم‌ترین محورهای این رویکرد، سرمایه‌گذاری برای آموزش، نوآوری و اشتغال‌زایی از طریق مشارکت با شرکت‌های دانش‌بنیان است. همکاری با دانشگاه‌ها و مراکز دانش‌بنیان در حوزه تحقیق و تولید فناوری، علاوه بر ارتقای توان فناورانه، بستر مناسبی را برای جذب و به‌کارگیری نیروی انسانی متخصص بومی فراهم می‌کند. این سیاست به ‌ویژه برای جوانان تحصیل‌کرده منطقه، فرصت‌هایی واقعی برای ورود به بازار کار تخصصی و چرخه‌ای از یادگیری، نوآوری و اشتغال پایدار ایجاد می‌کند.

در نهایت، مشارکت در فعالیت‌های عام‌المنفعه، حمایت از ورزش شهرستان، کمک به برگزاری مراسم‌های مذهبی و فرهنگی، برپایی موکب برای زائران و حمایت از رویدادهای محلی، نشان می‌دهد که شرکت فولاد خراسان تلاش دارد در متن زندگی اجتماعی منطقه حضور داشته باشد. این حضور فعال، اعتماد متقابل میان صنعت و جامعه را تقویت کرده و بستر مناسبی برای مشارکت مردم در مسیر توسعه پایدار فراهم می‌آورد؛ مسیری که در آن، رشد صنعتی و توانمندسازی جوامع محلی به‌طور هم‌زمان و هم‌افزا پیش می‌روند.