«فولاد مبارکه» در مسیر کربن‌زدایی؛ حرکت به‌سوی فولاد سبز در رقابت جهانی
«فولاد مبارکه» در مسیر کربن‌زدایی؛ حرکت به‌سوی فولاد سبز در رقابت جهانی
اخبار ملل: صنعت فولاد جهان در آستانه یکی از مهم‌ترین تغییرات تاریخی خود قرار دارد. اگر در سال‌های گذشته رقابت میان فولادسازان بیشتر بر محور ظرفیت تولید، قیمت تمام‌شده و سهم بازار متمرکز بود، امروز شاخص تازه‌ای به این معادله اضافه شده است؛ میزان کربنی که در فرآیند تولید هر تن فولاد منتشر می‌شود.

به گزارش اخبارملل، تشدید تغییرات اقلیمی، محدودیت منابع طبیعی و سخت‌گیرانه‌تر شدن الزامات زیست‌محیطی باعث شده مفهوم «فولاد سبز» از یک شعار محیط‌زیستی به یک ضرورت اقتصادی و صنعتی تبدیل شود. بسیاری از بازارهای بزرگ و کشورهای صنعتی در حال حرکت به سمت استانداردهای سخت‌گیرانه‌تر هستند و شرکت‌هایی که نتوانند خود را با این شرایط تازه تطبیق دهند، در سال‌های آینده در حوزه صادرات و حفظ رقابت‌پذیری با چالش‌های جدی مواجه خواهند شد.در چنین شرایطی، حرکت به سمت صنعت کم‌کربن دیگر یک انتخاب داوطلبانه نیست، بلکه به بخشی از راهبرد بقا و توسعه صنایع بزرگ بدل شده است. گروه فولاد مبارکه نیز طی سال‌های اخیر تلاش کرده همزمان با توسعه ظرفیت‌های تولیدی، الزامات نوین صنعت جهان را در برنامه‌های خود لحاظ کند.

سرمایه‌گذاری حدود ۲.۳ میلیارد دلاری فولاد مبارکه در پروژه‌های زیست‌محیطی، نشان‌دهنده آن است که نگاه به محیط زیست در این مجموعه از سطح مسئولیت اجتماعی عبور کرده و به بخشی از راهبرد توسعه آینده شرکت تبدیل شده است. یکی از مهم‌ترین محورهای این رویکرد، کاهش شدت انتشار کربن در فرآیند تولید است.امروز صنعت فولاد حدود ۷ تا ۸ درصد از کل انتشار دی‌اکسید کربن جهان را به خود اختصاص می‌دهد و به همین دلیل در کانون برنامه‌های جهانی کربن‌زدایی قرار گرفته است. بسیاری از فولادسازان بزرگ دنیا با سرمایه‌گذاری در فناوری‌های نوین، توسعه کوره‌های الکتریکی، بازیافت انرژی و استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر، به دنبال کاهش ردپای کربنی محصولات خود هستند.

در فولاد مبارکه نیز این مسیر از طریق توسعه فناوری‌های کم‌مصرف، ارتقای بهره‌وری انرژی و اجرای پروژه‌های بازیافت حرارت دنبال می‌شود. همچنین استفاده از سامانه‌های هوشمند مدیریت انرژی و توسعه زیرساخت‌های پایش زیست‌محیطی، از دیگر اقداماتی است که با هدف کاهش انتشار و بهبود عملکرد زیست‌محیطی در دستور کار قرار گرفته است.در کنار موضوع کربن، مدیریت منابع آب نیز به یکی از مهم‌ترین محورهای تحول صنعتی در جهان تبدیل شده است. به‌ویژه در کشورهایی که با تنش آبی روبه‌رو هستند، آینده صنعت بدون بازچرخانی آب و کاهش برداشت از منابع طبیعی قابل تصور نیست. در همین راستا، فولاد مبارکه در سال‌های گذشته سرمایه‌گذاری گسترده‌ای در حوزه تصفیه پساب و بازچرخانی آب انجام داده تا وابستگی خود به منابع آب خام را کاهش دهد.

اقتصاد چرخشی نیز بخش مهم دیگری از نقشه راه جدید صنایع پیشرو در جهان است. در این رویکرد، پسماند دیگر یک ماده زائد تلقی نمی‌شود، بلکه دوباره به چرخه تولید بازمی‌گردد و به منبعی برای خلق ارزش تبدیل می‌شود. بسیاری از پروژه‌های زیست‌محیطی فولاد مبارکه نیز با چنین نگاهی طراحی شده‌اند تا ضمن کاهش مصرف منابع، حجم تولید پسماند را نیز کاهش دهند.همزمان با این تحولات، انرژی‌های تجدیدپذیر به یکی از ارکان اصلی صنعت کم‌کربن تبدیل شده‌اند. تجربه ناترازی انرژی و محدودیت‌های برق در سال‌های اخیر نشان داده است که امنیت انرژی و توسعه پایدار دو مفهوم جدا از هم نیستند. صنایع بزرگ برای حفظ پایداری تولید ناچارند بخشی از نیاز انرژی خود را از منابع پاک تأمین کنند و ورود فولاد مبارکه به پروژه‌های نیروگاه خورشیدی و بادی نیز در همین چارچوب قابل ارزیابی است.

اهمیت این روند زمانی بیشتر آشکار می‌شود که استانداردهای جهانی نیز به سمت ارزیابی دقیق‌تر عملکرد زیست‌محیطی صنایع حرکت کرده‌اند. نسخه جدید استاندارد ISO 14001 که در سال ۲۰۲۶ منتشر شده، توجه ویژه‌ای به موضوعاتی همچون تغییرات اقلیمی، بهره‌وری منابع، زنجیره تأمین و نتایج قابل اندازه‌گیری زیست‌محیطی دارد. این یعنی جهان از مرحله بیان تعهدات زیست‌محیطی عبور کرده و وارد دوره‌ای شده است که شرکت‌ها باید نتایج اقدامات خود را به‌صورت عملی و مستند ارائه دهند. در چنین فضایی، حرکت به سمت فولاد کم‌کربن صرفاً یک اقدام زیست‌محیطی نیست، بلکه بخشی از آینده رقابت صنعتی در جهان به‌شمار می‌رود. شرکت‌هایی که امروز برای کاهش مصرف انرژی، مدیریت منابع آب، توسعه انرژی‌های پاک و کاهش انتشار کربن سرمایه‌گذاری می‌کنند، در واقع جایگاه خود را در بازارهای آینده تثبیت می‌کنند.مسیر پیش روی فولاد مبارکه نیز در همین چارچوب قابل تحلیل است؛ مسیری که در آن توسعه صنعتی و حفاظت از محیط زیست نه در تقابل با یکدیگر، بلکه به‌عنوان دو ضلع یک راهبرد مشترک برای آینده صنعت تعریف می‌شوند. در جهانی که صنعت به سمت کربن‌زدایی حرکت می‌کند، موفقیت تنها با تولید بیشتر سنجیده نخواهد شد، بلکه توانایی تولید پاک‌تر، بهره‌ورتر و سازگارتر با محیط زیست نیز به همان اندازه اهمیت خواهد داشت.