به گزارش اخبارملل، در همین چارچوب، ثبت اختراع جدید شرکت توسعه آهن و فولاد گل گهر در حوزه بازیابی گرمای فرآیند و بهینه سازی مصرف انرژی را می توان نشانه ای از تغییر رویکرد این مجموعه از یک تولیدکننده صرف به یک بازیگر فناورمحور در زنجیره فولاد کشور دانست.براساس اطلاعات منتشر شده، این اختراع با هدف بازگردانی انرژی و استفاده مجدد از گرمای هدر رفته در فرآیندهای تولید آهن اسفنجی و واحدهای مبتنی بر فناوری میدرکس طراحی شده است. در صنایع فولادی، بخش قابل توجهی از انرژی مصرفی به صورت گرمای اتلافی از سیستم خارج میشود. این گرما در بسیاری از واحدهای قدیمی بدون بازیابی از دست می رود، درحالیکه فناوری های نوین دنیا تلاش می کنند این انرژی را دوباره به چرخه تولید بازگردانند و از آن برای کاهش مصرف سوخت و افزایش راندمان استفاده کنند.
اهمیت این موضوع زمانی بیشتر آشکار می شود که بدانیم تولید آهن اسفنجی یکی از انرژیبرترین بخش های صنعت فولاد به شمار می رود. ایران با وجود برخورداری از ذخایر گسترده گاز طبیعی، در سال های اخیر با محدودیت های فصلی انرژی مواجه بوده و همین مسئله تولید بسیاری از واحدهای فولادی را تحت تاثیر قرار داده است. از این منظر، هر فناوری که بتواند وابستگی واحدهای تولیدی به انرژی جدید را کاهش دهد، در عمل به افزایش پایداری تولید و کاهش ریسک های عملیاتی منجر خواهد شد.ثبت این اختراع را باید در چارچوب سیاست گسترده تر توسعه آهن و فولاد گل گهر برای بومی سازی فناوری و افزایش بهره وری تحلیل کرد. این شرکت طی سال های اخیر علاوه بر توسعه ظرفیت تولید، سرمایه گذاری قابل توجهی در حوزه تحقیق و توسعه، هوشمندسازی و ثبت فناوری های صنعتی انجام داده است. ثبت اختراعات مرتبط با فرآیند احیای مستقیم و بهینه سازی واحدهای میدرکس نشان می دهد که مدیریت این مجموعه تلاش دارد مزیت رقابتی خود را تنها بر پایه ظرفیت تولید بنا نکند، بلکه دانش فنی و نوآوری را نیز به یکی از داراییهای راهبردی شرکت تبدیل کند. از منظر اقتصادی، کاهش مصرف انرژی به طور مستقیم بر ساختار هزینه تولید فولاد اثر می گذارد. در شرایطی که قیمت حامل های انرژی، هزینههای زیرساختی و الزامات زیست محیطی در حال افزایش است، شرکت هایی که بتوانند راندمان مصرف انرژی خود را ارتقا دهند، از حاشیه سود بالاتری برخوردار خواهند شد. به همین دلیل در بسیاری از کشورهای صنعتی، فناوری های بازیابی حرارت و استفاده مجدد از انرژی اتلافی به یکی از مهم ترین محورهای سرمایهگذاری در صنعت فولاد تبدیل شده است.
در بعد زیست محیطی نیز این اقدام دارای اهمیت ویژه ای است. کاهش مصرف انرژی به معنای کاهش انتشار گازهای گلخانه ای و کاهش شدت انرژی در فرآیند تولید است. صنعت فولاد یکی از صنایع پرانتشار جهان محسوب می شود و در سال های اخیر فشارهای بین المللی برای حرکت به سمت فولاد سبز افزایش یافته است. هرچند هنوز فاصله قابل توجهی میان صنعت فولاد ایران و استانداردهای فولاد سبز وجود دارد اما توسعه فناوری های بازیابی انرژی می تواند یکی از نخستین گامها در مسیر کاهش ردپای کربنی واحدهای تولیدی باشد.این اتفاق میتواند مسیر توسعه آهن و فولاد گل گهر را تغییر داده و آن را در جایگاه فولادی های پیشرفته با کاهش تولید کربن و افزایش راندمان انرژی قرار دهد.
نکته مهم دیگر، تاثیر این دستاوردها بر زنجیره نوآوری صنعتی کشور است. یکی از چالش های تاریخی صنایع معدنی و فولادی ایران، وابستگی به فناوریهای وارداتی بوده است. ثبت اختراعات داخلی و توسعه راهکارهای بومی از سوی توسعه آهن و فولاد گل گهر می تواند زمینه ساز شکل گیری اکوسیستم فناوری در صنایع مادر شود؛ موضوعی که در شرایط تحریم و محدودیت های انتقال فناوری، اهمیتی دوچندان پیدا میکند. در مجموع، ثبت اختراع جدید توسعه آهن و فولاد گل گهر را نمیتوان تنها یک موفقیت فنی یا حقوقی تلقی کرد. این اتفاق نشان دهنده تغییر تدریجی پارادایم در بخشی از صنعت فولاد ایران است؛ تغییری که در آن بهره وری انرژی، نوآوری صنعتی و توسعه پایدار به اندازه افزایش ظرفیت تولید اهمیت پیدا کردهاند.اگر این مسیر با سرمایهگذاری مستمر در تحقیق و توسعه، تجاری سازی فناوری ها و نوسازی فرآیندهای تولید ادامه یابد، گل گهر می تواند به یکی از نمونه های موفق گذار صنعت فولاد ایران از تولید مبتنی بر منابع به تولید مبتنی بر دانش و بهرهوری تبدیل شود؛ الگویی که در سالهای آینده برای کل زنجیره معدن و فولاد کشور اهمیت راهبردی خواهد داشت.
