این مجموعه عظیم صنعتی، رسالت خود را فراتر از مرزهای کارخانه تعریف کرده و توسعه متوازن و ارتقای رفاه در استان خوزستان را از اولویتهای راهبردی خود میداند. نگاه نظاممند به مسئولیتهای اجتماعی و بهرهگیری از رویکردهای علمی و مشارکتجویانه، مسیر این شرکت را در پاسخگویی به نیازهای جامعه محلی هموار ساخته است. فولاد خوزستان با تکیه بر سرمایههای انسانی متعهد و بهرهگیری از خرد جمعی، کوشیده است تا در کنار توسعه صنعتی، نقشی مؤثر در آبادانی، امیدآفرینی و توانمندسازی مناطق پیرامونی ایفا کند. حاصل این رویکرد، حرکتی مستمر در جهت تبدیل شدن به بنگاهی اثرگذار و پیشگام در عرصه مسئولیتهای اجتماعی است؛ بنگاهی که نه تنها به فکر تولید فولاد، که به فکر ساختن فردایی بهتر برای جامعه خویش است.
شرکت فولاد خوزستان به عنوان یکی از بازیگران اصلی صنعت فولاد ایران، همواره بر این باور راسخ بوده است که توفیق پایدار در عرصه تولید و صنعت، بدون پیوندی عمیق و اصیل با جامعه میزبان، مفهومی ناتمام خواهد بود. این مجموعه عظیم صنعتی، مسئولیت خود را بسیار فراتر از مرزهای کارخانه و وظایف متعارف تولید و اشتغالزایی مستقیم تعریف کرده و از منظر راهبردی، خود را نسبت به توسعه متوازن و ارتقای رفاه در استان خوزستان متعهد و مسئول میداند.
در این مسیر، آنچه برای ساختار مدیران و کارکنان این مجموعه اهمیت دارد، نه صرفاً انجام اقدامات پراکنده و مقطعی، بلکه نهادینهسازی رویکردی نظاممند و هدفمند در حوزه مسئولیتهای اجتماعی است. باور حاکم در شرکت معظم فولاد خوزستان این است که این شرکت تنها زمانی میتواند به رسالت واقعی خود عمل کند که دستاوردهای آن در زندگی روزمره مردم این استان ملموس و محسوس باشد. از همین رو، تمام تلاش خود را معطوف به برنامهریزی، اجرا و پایش مستمر اقداماتی کرده است که بتواند ضمن حفظ کرامت انسانی، افقهای تازهای از امید و پیشرفت را پیش روی جامعه محلی بگشاید.
راهبردهای مدیریت ارشد برای ارتقای رضایتمندی
آنچه رویکرد فولاد خوزستان را نسبت به بسیاری از بنگاههای بزرگ اقتصادی متمایز میکند، نگاه نظاممند و فرآیندی به مقوله مسئولیتهای اجتماعی است. این شرکت از سال ۱۳۹۹ با اجرای دو نظرسنجی موازی، یکی از مردم محلی مناطق مختلف اهواز و پیرامون شرکت و دیگری از نهادها و سازمانهای مردمنهاد، تلاش کرده است تا نیازها و انتظارات جامعه پیرامونی را به صورت علمی و دقیق شناسایی کرده و راهبردها و اقدامات خود را به نحوی سازماندهی کند که بیشترین میزان توسعه و رضایتمندی جوامع محلی حاصل شود. بررسی این نظرسنجی نیز از تاثیرگذاری بالای اقدامات شرکت فولاد خوزستان و روند صعودی نتایج نظرسنجیها حکایت دارد. مدیریت ارشد شرکت با به کارگیری چرخه معروف PDCA در این حوزه، نتایج نظرسنجیها را در کارگروههای خبرگی مورد تحلیل و واکاوی قرار میدهد و بر اساس نقاط قوت و ضعف احصا شده، راهبردها و اهداف سالانه خود در حوزه مسئولیتهای اجتماعی را تدوین میکند. این چرخه بازخورد، امکان پایش مستمر عملکرد و تصحیح مسیر را فراهم آورده و روند رو به رشد رضایتمندی در نظرسنجیهای متوالی، گواهی بر اثربخشی این رویکرد مدیریتی است.
این نگاه راهبردی، در سیاستهای کلان شرکت نیز تجلی یافته است. شاید یکی از مهمترین مصادیق آن، تغییر رویکرد در فرآیندهای جذب نیروی انسانی باشد. فولاد خوزستان از چهار سال پیش با یک ابتکار ارزشمند، تمام آزمونهای استخدامی خود را به صورت صددرصد بومی برگزار کرده که حاصل آن جذب حدود ۱۰۸۰ جوان نخبه و تحصیلکرده استان طی این مدت بوده است. این اقدام فراتر از یک تصمیم اداری، نشاندهنده باور عمیق به توانمندیهای نیروی بومی و نقش آن در ایجاد امید و پویایی در استان است. علاوه بر این، تمرکز تمام حسابهای مالی شرکت در استان خوزستان و گردش این منابع در بانکهای محلی، به عنوان اهرمی برای رونق اقتصادی منطقه و پشتوانهای برای اعطای تسهیلات به اقشار نیازمند عمل کرده و نشاندهنده نگاه کلان به توسعه همهجانبه استان است.
توانمندسازی جوامع محلی و توسعه زیرساختهای رفاهی
دامنه اقدامات فولاد خوزستان در حوزه توانمندسازی جوامع محلی، گستره وسیعی از نیازهای اساسی مردم را در بر میگیرد و نشان از نگاهی فراگیر به مقوله محرومیتزدایی دارد. این شرکت در حوزه بهداشت و درمان، با احداث دو درمانگاه بزرگ و مجهز در مناطق کمبرخوردار قلعه چنعان و عین دو، گامی بلند در جهت عدالت در دسترسی به خدمات درمانی برداشته است. درمانگاه دوطبقه قلعه چنعان با زیربنای ۷۵۰ متر و مرکز درمانی پنجطبقه عین دو، اکنون به مراکز اصلی ارائه خدمات بهداشتی به ساکنان این مناطق تبدیل شدهاند. این مسیر با مساعدت فولاد خوزستان برای تکمیل یک درمانگاه نیمهکاره و بسیار مجهز در شادگان و همچنین تکمیل تنها شیرخوارگاه استان که توسط یک خیر اجرا اما ناتمام مانده بود، ادامه خواهد یافت.
در حوزه زیرساختهای شهری و ایمنی، توجه شرکت معطوف به رفع گرههای کور و نقاط حادثهخیزی بوده که سالها مردم محلی با آن دست به گریبان بودند. ساخت پل فولاد، دو باندهکردن جاده قلعه چنعان به کانتکس که در میان مردم محلی به «جاده مرگ» شهرت داشت، به همراه ایمنسازی جاده سیصد دستگاه و میدان بنکداران، از جمله اقداماتی است که مستقیما بر ایمنی و رفاه روزمره مردم تأثیر گذاشته است. فولاد خوزستان همچنین در حوزه آموزشی و فرهنگی نیز حضور فعالی داشته است. تجهیز مدارس، اهدای بستههای آموزشی به مناطق کمبرخوردار و برنامه سالیانه اهدای ۱۵۰ جهیزیه به زوجهای نیازمند، در کنار برنامه پنجساله آزادسازی زندانیان جرایم غیرعمد، بخشی از این اقدامات است. خبر خوش برای آینده نیز امضای قرارداد ساخت دو مدرسه در مناطق محروم فاقد فضای آموزشی مناسب و نیز ایجاد و توسعه کارگاههای کوچک اشتغالزایی همچون خیاط خانه برای زنان سرپرست خانوار در مجاورت شرکت است.
در کنار تمام این موارد، باشگاه عظیم فرهنگی ورزشی فولاد با استادیوم بینظیر، به نمادی از هویت فرهنگی استان تبدیل شده است. اگرچه هزینههای نگهداری این مجموعه بسیار هنگفت است، اما نقش آن در پرورش قهرمانان، ایجاد نشاط اجتماعی و کاهش آسیبها، سرمایهگذاری در حوزه سلامت اجتماعی محسوب میشود که کمتر مورد تحلیل قرار گرفته است.
عملکرد و سرمایهگذاری زیستمحیطی
شاید حساسترین و حیاتیترین حوزه مسئولیت اجتماعی برای یک صنعت فولاد در استان خوزستان، موضوع محیط زیست باشد. فولاد خوزستان با درک این مسئولیت خطیر و توجه به جو روانی موجود در سطح جامعه نسبت به صنایع فولادی، طی چهار سال اخیر رویکردی فعالانه و سرمایهگذارانه را در این حوزه در پیش گرفته است. هسته اصلی این رویکرد، تشکیل کمیته عالی پیگیری زیستمحیطی است که با حضور عالیترین مدیران شرکت به صورت ماهانه تشکیل جلسه داده و پیشرفت پروژهها را به طور مستمر پایش میکند. نتیجه این نگاه راهبردی، سرمایهگذاری بالغ بر ۴۲۰۰ میلیارد تومان در پروژههای زیستمحیطی طی ۴ تا ۵ سال گذشته بوده است؛ رقمی که مدیران شرکت ترجیح میدهند آن را «سرمایهگذاری» بنامند، نه هزینه.
این سرمایهگذاری در ابعاد مختلفی خود را نشان داده است. در حوزه مدیریت سبز، شرکت موفق به ایجاد فضای سبزی معادل ۵/۵ برابر الزامات قانونی شده که بخش عمده آن در بیرون از محوطه صنعتی ایجاد گردیده و با روش آبیاری قطرهای و استفاده از بازچرخانی پساب، سیراب میشود. شرکت با بهرهمندی از یکی از بزرگترین تصفیهخانههای کشور و انعقاد قرارداد با بهداشت شرق اهواز برای افزایش ظرفیت بازچرخانی، در تلاش است تا کمترین برداشت ممکن را از رودخانه کارون داشته باشد. برای کنترل گرد و غبار نیز حدود ۷۰ غبارگیر و وکیوم کلینرهای متعدد در سطح شرکت فعال هستند.
اما بیتردید، شاهبیت غزل فعالیتهای ارزشمند زیستمحیطی فولاد خوزستان، ابرپروژه «ویندفنس» یا توری باد است. این پروژه با توجه به ارتفاع ۲۷ متری و ابعاد آن که در محوطهای به وسعت ۳۷ هکتار اجرا شده و محوطه انباشت و برداشت مواد اولیه را به طور کامل محاصره کرده است در خاورمیانه و جهان بینظیر است. تستهای انجام شده نشان میدهد که این سازه عظیم، تا ۸۰ درصد از بادبردگی مواد جلوگیری میکند که این رقم حتی از پیشبینیهای شرکت ارائهدهنده بالاتر است. این پروژه که هماکنون در آستانه بهرهبرداری قرار دارد با یک کار گروهی علمی و غیرتمندانه به سرانجام رسیده، نویدبخش جلب رضایت ساکنان نواحی مجاور شرکت با به حداقل رساندن بادبردگی مواد است و گامی اساسی در جهت همزیستی مسالمتآمیز صنعت و جامعه به شمار میآید. گفتنی است که تمامی این پروژهها زیر نظر اداره کل حفاظت محیط زیست استان توسط مجموعه معاونت پروژههای شرکت، اجرا و اطلاعات و نتایج آنها به صورت منظم به مردم و مسئولین از طرق مختلف اطلاعرسانی میشود.
در واقع آنچه از مرور اقدامات زیستمحیطی فولاد خوزستان برمیآید، عبور از نگاه حداقلی و صرفاً قانونی به مقوله محیط زیست و حرکت به سوی رویکردی مسئولانه و پیشدستانه است. این شرکت با پذیرش این واقعیت که بقا و توسعه صنعت در گرو حفظ سلامت جامعه میزبان است، تلاش کرده است تا با اجرای پروژههای کلان و بنیادین، تصویری تازه از صنعت دوستدار محیط زیست ارائه دهد. فولاد خوزستان نشان داده است که اگر صنعت بخواهد، میتواند نه تنها در کنار طبیعت، که در خدمت آن نیز باشد.
- نویسنده : دکتر علیرضا مخبر دزفولی، قائم مقام مدیر عامل شرکت فولاد خوزستان در امور ستادی و مسئولیتهای اجتماعی
